Loại quả đặc sản của Việt Nam bị phát hiện chứa chất gây hại cao tại EU, nguy cơ nhận ‘án phạt’ nặng
Theo cơ chế của EU, danh mục hàng hóa có rủi ro được rà soát định kỳ tối đa 6 tháng/lần.
Báo cáo “Kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật” do Tổng cục Thực phẩm Pháp công bố tháng 2/2026, dựa trên dữ liệu kiểm tra năm 2024, cho thấy một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam đang phát sinh rủi ro về an toàn thực phẩm (SPS).
Đây là một phần trong chương trình kiểm soát phối hợp trên toàn Liên minh châu Âu, đồng thời là cơ sở để Ủy ban châu Âu đánh giá mức độ rủi ro và xem xét áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Pháp (Bộ Công Thương), chanh leo là mặt hàng có tỷ lệ vi phạm cao nhất. Trong 47 mẫu được kiểm tra, có 15 mẫu vượt ngưỡng dư lượng tối đa (MRL), tương đương khoảng 32% – mức cao theo tiêu chuẩn kiểm soát của EU. Đáng chú ý, một số mẫu phát hiện hoạt chất omethoate, được đánh giá tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Đối với thanh long, tỷ lệ vi phạm được ghi nhận ở mức 11% (1/9 mẫu). Hiện sản phẩm này đã nằm trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2019/1793, với tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU lên tới 50%. Việc tiếp tục phát sinh vi phạm có thể khiến mặt hàng này khó được xem xét giảm mức kiểm soát trong thời gian tới.
Theo cơ chế của EU, danh mục hàng hóa có rủi ro được rà soát định kỳ tối đa 6 tháng/lần. Với tỷ lệ vi phạm hiện tại, chanh leo Việt Nam có nguy cơ bị đưa vào diện kiểm soát tăng cường, thậm chí áp dụng các điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn.
Nếu bị đưa vào Phụ lục I, tần suất kiểm tra tại cửa khẩu sẽ tăng lên, kéo dài thời gian thông quan. Trường hợp bị xếp vào Phụ lục II, mỗi lô hàng buộc phải có kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu.
Những biện pháp này không chỉ làm gia tăng chi phí logistics, kiểm nghiệm và lưu kho, mà còn tiềm ẩn rủi ro chậm giao hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của doanh nghiệp Việt trên thị trường quốc tế.
Đây là rào cản kỹ thuật áp dụng trên toàn EU, không giới hạn ở từng thị trường thành viên. Để duy trì khả năng tiếp cận thị trường và bảo vệ thương hiệu nông sản Việt, Thương vụ Việt Nam tại Pháp khuyến nghị doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất cần rà soát toàn bộ chuỗi sản xuất – từ canh tác, thu hoạch đến sơ chế, đóng gói.
Đồng thời, việc kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về MRL của EU là yêu cầu bắt buộc.
Ở cấp độ quản lý, các cơ quan chức năng và hiệp hội ngành hàng cần tăng cường giám sát, cảnh báo sớm và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh EU dự kiến tiếp tục các đợt rà soát trong nửa cuối năm 2026.
